Team Chabuk-International Desk: બુધવારે રશિયાના પૂર્વીય દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં આવેલા કામચાટકા દ્વીપકલ્પમાં આવેલા 8.8 ની તીવ્રતાના ભૂકંપથી એશિયાથી યુરોપ અને અમેરિકા સુધી સુનામીનો ખતરો વધી ગયો છે. રશિયાના વિવિધ પ્રદેશોની સાથે જાપાન અને અમેરિકાના હવાઈના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાંથી લાખો લોકોને સ્થળાંતર કરવામાં આવી રહ્યા છે. સ્થાનિક મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાના હવાઈમાં છ ફૂટ ઊંચા મોજા નોંધાયા છે, જ્યારે જાપાનના ફુકુશિમા પરમાણુ પ્લાન્ટને ખાલી કરાવવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, ફિલિપાઇન્સથી ન્યુઝીલેન્ડ સુધી હાઈ સુનામી ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે.
વિવિધ દેશોમાં સુનામીના ભય વચ્ચે એ જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે કે રશિયામાં આવેલા તીવ્ર ભૂકંપને કારણે વિશ્વના આટલા દેશોમાં સુનામી ચેતવણી શા માટે જારી કરવામાં આવી છે? આ રિંગ ઓફ ફાયર શું છે, જેના કારણે હજારો કિલોમીટરના અંતર સુધી સુનામીનો ભય સર્જાઈ રહ્યો છે?
રિંગ ઓફ ફાયર શું છે?
હાલમાં, વિશ્વના મોટા ભાગોમાં જમીનની ઉપર જ્વાળામુખી હાજર છે. જો કે, તેમાંથી મોટી સંખ્યામાં મહાસાગરો અને સમુદ્રોની ઊંડાઈમાં પણ છે. ખાસ કરીને પેસિફિક મહાસાગરમાં, જ્વાળામુખી ઘણી સદીઓથી હાજર છે. એટલું જ નહીં, એક વિશાળ વિસ્તાર હોવાને કારણે પેસિફિક મહાસાગરમાં ઘણી ટેક્ટોનિક પ્લેટો પણ છે, જે સમયાંતરે બદલાતી રહે છે જેના કારણે ભૂકંપ આવે છે.
પેસિફિક મહાસાગરમાં ભૂકંપ કેન્દ્રોની નજીક આ જ્વાળામુખી આવેલા સ્થળોને જોડતી રેખાને રિંગ ઓફ ફાયર કહેવામાં આવે છે. તે અર્ધચંદ્રાકાર અથવા ઘોડાની નાળ આકારનો વિસ્તાર છે, જે 40 હજાર 250 કિલોમીટરના અંતર સુધી ફેલાયેલો છે. જીઓલોજી ઇન વેબસાઇટ અનુસાર, રિંગ ઓફ ફાયરમાં હાજર ટેક્ટોનિક પ્લેટોમાં યુરેશિયન, ઉત્તર અમેરિકન પ્લેટ, હુઆ ડી ફુકા, કોકોસ, કેરેબિયન પ્લેટ, નાઝકા પ્લેટ, એન્ટાર્કટિક પ્લેટ, ભારતીય, ઓસ્ટ્રેલિયન, ફિલિપાઇન્સ અને કેટલીક અન્ય નાની પ્લેટોનો સમાવેશ થાય છે. આ બધી મળીને એક મોટી પેસિફિક પ્લેટનો ભાગ છે.
હજારો કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં આવતી આ પ્લેટો 15 થી વધુ દેશોને આવરી લે છે. આ દેશોમાં રશિયા, અમેરિકા, ઇન્ડોનેશિયા, મેક્સિકો, જાપાન, કેનેડા, ગ્વાટેમાલા, ચિલી, પેરુ, ફિલિપાઇન્સ અને કેટલાક અન્ય દેશોનો સમાવેશ થાય છે.
રિંગ ઓફ ફાયરમાં ભૂકંપનું જોખમ કેમ વધારે છે ?
રિંગ ઓફ ફાયરમાં આટલી બધી ટેક્ટોનિક પ્લેટોની હાજરી તેને ખતરનાક બનાવે છે. વાસ્તવમાં, આ પ્લેટો સતત એકબીજા સાથે અથડાતી રહે છે. આવી સ્થિતિમાં, કોઈપણ બે પ્લેટોના ટકરાવની અસર અન્ય પ્લેટો પર પણ જોવા મળે છે અને તેના કારણે પેસિફિક ક્ષેત્રમાં એક પછી એક મોટા ભૂકંપ આવે છે.
પેસિફિક મહાસાગરમાં રિંગ ઓફ ફાયરમાં કુલ 450 થી 550 સક્રિય અને નિષ્ક્રિય જ્વાળામુખી છે, જે પેસિફિક મહાસાગરના તળિયા પર ભૂકંપને કારણે બન્યા છે. હાલમાં વિશ્વમાં જેટલા સક્રિય જ્વાળામુખી છે તેમાંથી 75 ટકા પેસિફિક મહાસાગરના રિંગ ઓફ ફાયરમાં આવતા વિસ્તારમાં પડે છે. ઓસ્ટ્રેલિયન મ્યુઝિયમ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, જ્યારે પણ આ જ્વાળામુખીમાં મેગ્મા (પૃથ્વીની સપાટી નીચે જ્વાળામુખીના કેન્દ્રમાં જોવા મળતું પીગળેલું ખડક તત્વ) તેની પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો કરે છે, ત્યારે તે આસપાસની ટેક્ટોનિક પ્લેટોમાં પણ હલચલ મચાવે છે. પરિણામે, રિંગ ઓફ ફાયરમાં ભૂકંપની શક્યતા નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
પેસિફિક મહાસાગરમાં ભૂકંપ પછી સુનામીનું જોખમ શું છે ?
ટેક્ટોનિક પ્લેટોની અથડામણ અને જ્વાળામુખીમાં થતી ગતિ એક ચક્ર જેવી છે. એટલે કે, ટેક્ટોનિક પ્લેટોની ગતિ ભૂકંપ લાવીને જ્વાળામુખીને સક્રિય કરે છે. બદલામાં, જ્વાળામુખીના મેગ્મામાં થતી પ્રવૃત્તિ ટેક્ટોનિક પ્લેટોમાં ગતિનું કારણ બને છે. વિશ્વના સૌથી સક્રિય જ્વાળામુખી પેસિફિક મહાસાગર હેઠળ રિંગ ઓફ ફાયરમાં સ્થિત હોવાથી, તેમની ગતિને કારણે તીવ્ર ભૂકંપ તેની આસપાસ સ્થિત દેશોમાં ઘણા મીટર ઊંચા મોજા (સુનામી)નું સૌથી વધુ જોખમ આપે છે. રશિયાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 8.8 માપવામાં આવી છે.
તાજેતાજો ઘાણવો
- સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં ‘ઓરેન્જ એલર્ટ’: ૪૫.૫ ડિગ્રી સાથે રાજ્યનું સૌથી ગરમ શહેર, આગામી બે દિવસ સાવચેત રહેવા અનુરોધ
- ગુજરાતમાં આજના ટોપ 5 ટ્રેન્ડિંગ ન્યૂઝ: સ્થાપના દિવસથી લઈને બુલડોઝર એક્શન સુધી ચર્ચાનો માહોલ
- રાજકોટ જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષક ઉત્કર્ષ મંડળ અને બોધીસત્વ આંબેડકર બૌદ્ધવિહારના સંયુક્ત ઉપક્રમે મહારક્તદાન કેમ્પ યોજાયો
- સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં કમોસમી વરસાદની આગાહી: ખેડૂતોને સાવચેતી રાખવા અનુરોધ
- શું છે ખડગેનું “અભણ ગુજરાત” નિવેદન જેણે સર્જ્યું છે રાજકીય તોફાન? જાણો સંપૂર્ણ વિગત
