હેમુ ગઢવીએ ભારત માતાના સપૂતો માટે કંઈક રચવા કહ્યું અને કવિ દાદે રચ્યું આ ગીત

April 27, 2021

1443

મયુર ધુલિયાઃ વર્ષ 1962નો સમય હતો. ભારત-ચીનનું યુદ્ધ તો પૂરું થઈ ગયું હતું પરંતુ લોકોના મનમાં યુદ્ધમાં મળેલી હાર અને ભારતીય સેનાના બહાદુર સૈનિકોના બલિદાનથી ગમગીન હતા. ત્યારે કવિ પ્રદીપે ‘એ મેરે વતન કે લોગો…’ ગીતની રચના કરી અને લતા મંગેશકરે ગીતને કંઠસ્થ કર્યું. આજે પણ દેશભક્તિ ભરેલું એ ગીત લોકોમાં દેશપ્રેમ અને ભારતીય સેના પ્રત્યેના આદરમાં વધારો કરી જાય છે. એ જ સમયગાળા દરમિયાન સૌરાષ્ટ્રના પ્રખ્યાત નાટ્યકાર હેમુ ગઢવીએ લોકસાહિત્યકાર કવિ દાદને ભારત માતાના સપૂતો માટે કંઈક રચવાની માંગણી કરી અને કવિ દાદે પોતાની કલમથી લખ્યું ‘ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું……’ એ રચના ગુજરાતી સાહિત્ય માટે કવિ દાદની અણમોલ ભેટ હતી.

ધડ ધીંગાણે જેના માથા મસાણે એના પાળિયા થઈને પૂજાવું,

ટોચમાં ટાંચણું લઈ ભાઈ ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું,

ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું..

કવિની કલ્પના અને ગીતની મહાનતા તમને પહેલી જ પંક્તિમાં સમજાય જશે. કોઈ પણ શિલ્પકાર જ્યારે પથ્થરની કોતરણી કરે છે ત્યારે પથ્થરને ક્યાં ખબર હોય છે કે પોતાની મૂર્તિ બનાવની છે, ધોબીઘાટનો પથ્થર બનશે કે પછી પાળિયા તરીકે પૂજાશે? ત્યારે પથ્થર પોતાના ઘડવૈયાને કહે છે, હે ઘડવૈયા! મારે મંદિરમાં ભગવાન તરીકે નથી પૂજાવું પરંતુ યુદ્ધમાં શહીદ થયેલા કોઈ વીરના પાળિયા તરીકે ગામના સીમાડે મારી સ્થાપના થાય એવા પાળિયા તરીકે મારું ઘડતર કરજે….

એનાથી પણ વિશેષ આગળની પંક્તિમાં કવિ કહે છે ‘પથ્થરને મંદિરમાં સ્થાપિત થઈને પોતાની કોઈ પૂજા કરે, હવન કરે, સોનેરી વસ્ત્રોના શણગાર કરે એ બધા કરતા યુદ્ધમાં શહીદ થયેલા કોઈ યુવાનના નવજાત બાળકના કુમળા હાથે, પોતાના પિતાની વીરતા કાજે પાળિયો થઈને ગામના પાદરે તેના શૌર્યને લોકો યાદ કરે એમ એને રોપવું છે. કવિ દાદની સંપૂર્ણ રચના નીચે મુજબ છે.

મારે ઠાકોરજી નથી થાવું

મારે ઠાકોરજી નથી થાવું ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું

ધડ ધીંગાણે જેના માથા મસાણે એના પાળિયા થઈને પૂજાવું

ટોચના ટાંચણું લઈ ભાઈ ઘડવૈયા મારે ઠાકોરજી નથી થાવું